سازمان علمی و فرهنگی آستان قدس رضوی به عنوان بازوی راهبردی و سیاستگذار در حوزه فرهنگ و علم، در ۹ ماه ابتدای سال ۱۴۰۴ با تمرکز بر نظاممندسازی فعالیتها و افزایش اثربخشی، گامهای مهمی در راستای تحقق اهداف متعالی خود برداشته است. این سازمان با تکیه بر ظرفیتهای گسترده آستان قدس رضوی و همافزایی با نهادهای ملی و بینالمللی توانسته در حوزههای مختلف از جمله سیاستگذاری کلان، مدیریت رویدادهای ملی و بینالمللی و نظارت بر عملکرد مؤسسههای تابعه، دستاوردهای قابل توجهی را به ثبت برساند. فعالیتهای ستادی این سازمان نه تنها بر مدیریت داخلی مؤسسهها متمرکز بوده، بلکه با تدوین اسناد راهبردی و اجرای برنامههای محوری، نقش مرجعیت علمی و فرهنگی خود را در سطح ملی و جهان اسلام تقویت کرده است. این گزارش مروری بر اهم اقدامهای ستاد سازمان علمی و فرهنگی در این دوره زمانی دارد.
تدوین اسناد راهبردی و سیاستگذاریهای کلان در شورای علمی فرهنگی
یکی از مهمترین وظایف ستادی سازمان علمی و فرهنگی، تدوین سیاستهای کلان و نظارت بر اجرای آنهاست. در ۹ ماه ابتدای سال ۱۴۰۴، ستاد سازمان با برگزاری چهار جلسه شورای علمی فرهنگی آستان قدس رضوی، به بررسی و تصویب موضوعات راهبردی و زیرساختی پرداخت. این جلسات که با هدف یکپارچهسازی فعالیتها و ایجاد همافزایی میان بخشهای مختلف برگزار شد، به طرح و تصویب موضوعاتی حیاتی در حوزه میراث فرهنگی و معنوی، اقتصاد فرهنگ و زیارت اختصاص یافت. از جمله مهمترین این مصوبات میتوان به طرح «تجدید حیات و حفاظت میراث مذهبی زنده مشهد (مسیر نور)» اشاره کرد که با هدف احیای هویت تاریخی و معنوی شهر مشهد و مسیرهای منتهی به حرم مطهر تدوین شده است. همچنین بررسی «سند ملی زیارت» و «سند محتوایی دهه آخر صفر» نشاندهنده توجه ویژه به نظاممندسازی خدمات فرهنگی و معنوی به زائران است. در کنار این موارد، «سیاستهای پیشنهادی در مناسبات اقتصادی و فرهنگی آستان قدس رضوی (سند اقتصاد فرهنگ)» نیز در این شورا مورد بحث و بررسی قرار گرفت تا چارچوبهای مالی و اقتصادی فعالیتهای فرهنگی را تعیین کند. این اقدامها نشاندهنده رویکرد جامع و بلندمدت سازمان در مدیریت منابع و برنامهریزی استراتژیک است.
مدیریت رویدادهای محوری و همافزایی بینبخشی در مناسبتها
ستاد سازمان علمی و فرهنگی در این دوره زمانی، نقش محوری خود را در مدیریت رویدادهای بزرگ و مناسبتهای ویژه به خوبی ایفا کرده است. دهه آخر صفر به عنوان یکی از مهمترین مناسبتها در تقویم آستان قدس رضوی، نیازمند هماهنگی گسترده بینبخشی است. در این راستا، ستاد سازمان با تشکیل «قرارگاه فرهنگی دهه آخر صفر» و مشارکت ۲۲ دستگاه استانی، زمینه فعالیت ۱۱ کارگروه تخصصی را فراهم آورد. همچنین برگزاری جلسات هماهنگی مدیران ارشد استانی با حضور استاندار خراسان رضوی و قائم مقام آستان قدس رضوی نشاندهنده توانمندی سازمان در بسیج ظرفیتهای استانی برای خدمترسانی به زائران است. علاوه بر این، ستاد سازمان با راهاندازی «گذر فرهنگی، هنری روایت نور» در پیادهراه آیتالله واعظ طبسی، فضای فرهنگی پویایی را برای زائران فراهم آورد. این گذر با برپایی ۶ غرفه و اجرای ۱۰ نمایش آیینی توانست در ماه مبارک رمضان و نوروز ۱۴۰۴، جلوههایی از هنر و معارف رضوی را به نمایش بگذارد. برپایی «نمایشگاه گذر علم و معرفت» و غرفههای فرهنگی در خیابان امام رضا(ع) در دهه کرامت نیز از دیگر اقدامهای موفق ستاد در زمینه تعامل مستقیم با مخاطبان و ترویج فرهنگ رضوی در سطح عمومی جامعه به شمار میرود.
اجلاسهای بینالمللی و مرجعیت علمی در جهان اسلام
یکی از برجستهترین دستاوردهای ستاد سازمان علمی و فرهنگی در این دوره، برگزاری رویدادهای بینالمللی با هدف گفتمانسازی جهانی بر اساس آموزههای اهل بیت(ع) بوده است. «اجلاسیه بینالمللی ششمین کنگره جهانی حضرت امام رضا(ع)» با موضوع «حقوق و کرامت انسان در تعالیم تمدنی اهل بیت(ع)» به عنوان یکی از برنامههای محوری دهه کرامت برگزار شد. این کنگره با حضور رئیس جمهور محترم، تولیت آستان قدس رضوی و اندیشمندان برجسته داخلی و بینالمللی، به تبادل آرا و اندیشهها در خصوص تمدن نوین اسلامی پرداخت و جایگاه مرجعیت علمی آستان قدس رضوی را تثبیت کرد. همچنین ستاد سازمان به مناسبت هزار و پانصدمین سالگرد میلاد پیامبر اعظم(ص)، نخستین برنامه از سلسله برنامههای تخصصی خود را با موضوع «حقوق و کرامت انسانی از منظر پیامبر اکرم(ص) و امام رضا(ع)» برگزار کرد. در این برنامه که با حضور اندیشمندان جهان اسلام از جمله حجتالاسلام شیخ حسن البغدادی از لبنان و استادان دانشگاه مذاهب اسلامی برگزار شد، ابعاد حقوقی و اخلاقی آموزههای نبوی و رضوی مورد بررسی قرار گرفت. برگزاری این رویدادهای علمی نشاندهنده تلاش سازمان برای تولید محتوای فاخر و تأثیرگذاری بر گفتمانهای فکری جهانی است.
نظارت راهبردی و ارتقای بلوغ سازمانی در مؤسسههای تابعه
ستاد سازمان علمی و فرهنگی در حوزه نظارت و پشتیبانی از مؤسسههای تابعه، فعالیتهای گستردهای را به منظور ارتقای کارایی و کیفیت عملکرد انجام داده است. این اقدامها شامل برگزاری جلسات مجمع عمومی مؤسسهها (مانند مؤسسه آفرینشهای هنری، بنیاد فرهنگی رضوی و آستان حضرت حسین بن موسی الکاظم(ع)) برای تعیین خط مشیهای کلان و همچنین برگزاری جلسات پایش مستمر عملکرد مؤسسهها در آذر ماه بوده است. علاوه بر این، ستاد سازمان با تمرکز بر مدیریت پروژهها، ۱۳ عنوان پروژه بینالمللی با ارزش ریالی بیش از ۴۶ میلیارد ریال را به تصویب رساند که توسط پنج مؤسسه تابعه (شامل دانشگاههای امام رضا(ع) و علوم اسلامی، سازمان کتابخانهها، بنیاد پژوهشها و مؤسسه آفرینشهای هنری) اجرا خواهند شد. در راستای ارتقای کیفیت مدیریتی، ستاد سازمان اقدامهای اولیه برای شناسایی شاخصهای بهرهوری و فرایندهای ستادی را آغاز کرده و همچنین سطح بلوغ سازمانی خود و سازمان کتابخانهها را بر اساس استاندارد ایزو ۹۰۰۴ مورد بررسی قرار داده است. این اقدامها نشاندهنده اهتمام سازمان به نظاممندسازی فرایندها، افزایش بهرهوری و ایجاد یک ساختار مدیریتی منسجم و کارآمد است.
نظر شما